Home Spadki i Darowizny


Designed by:

Spadki i Darowizny
Inne zwolnienia i ulgi w podatku od spadków i darowizn
  • darowizna środków pieniężnych lub innych rzeczy przez osobę zaliczoną do I grupy podatkowej pod warunkiem, że pieniądze te obdarowany przeznaczy w okresie 12 miesięcy od dnia ich nabycia na cele mieszkaniowe,
 
Co to jest podatek od spadków i darowizn?

Jest to podatek lokalny o charakterze majątkowym, administrowany (ustalany i pobierany) wprawdzie przez urzędy skarbowe, ale stanowiący w całości dochód jednostek samorządu terytorialnego (gminy). Podatek ten obciąża przyrost majątku osiągnięty w sposób nieodpłatny.

 
Przekazanie mieszkania członkom rodziny w spadku lub darowiźnie

Darowizna mieszkania

W 2007 roku zmieniły się zasady opodatkowania darowizn oraz spadków.

Ulga mieszkaniowa w podatku od spadków i darowizn dotyczy nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego lub udziału w takim prawie.

 
Podatek od spadków i darowizn

rzepisy:

1. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn „(tekst jednolity – Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.).

2. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006r. w sprawie pobierania przez płatników podatku od spadków i darowizn ( Dz. U. Nr 243,poz.1763 ).

3. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2006r. w sprawie zeznań podatkowych składanych przez podatników podatku od spadków i darowizn ( Dz. U. Nr 139, poz.988 ze zm).

4. Rozporządzenie Ministra Finansów  z dnia 18 grudnia 2006r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ).

Podatkowi od spadków i darowizn podlega:

1. nabycie przez osoby fizyczne własności  rzeczy znajdujących się  na terytorium Rzeczypospolitej  Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem :

  • dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego;
  • darowizny, polecenia darczyńcy;
  • zasiedzenia;
  • nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
  • zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej  przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
  • nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności,

2.  nabycie praw do wkładu oszczędnościowego  oraz   nabycie jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego na podstawie dyspozycji wkładcy – uczestnika funduszu na wypadek jego śmierci,

3.  nabycie własności rzeczy  znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Uwaga ! Zgodnie z art.3 ust.1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz. 1629) do nabycia własności rzeczy i praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie ustawy ( czyli przed dniem 01.01.2007r.), stosujesię przepisy ustawy o  podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do dnia31.12.2006r.

 

Podmiot opodatkowania

Podatnikami podatku od spadków i darowizn są osoby fizyczne, które nabyły własność rzeczy lub prawa majątkowe w sposób wyżej wskazany.

Nabycie spadku lub darowizny przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjna nie posiadającą osobowości prawnej, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Płatnikami podatku od spadków i darowizn są notariusze – od darowizny dokonanej w formie aktu notarialnego albo  zawartej w tej formie  umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności lub ugody w tym przedmiocie

 

Podatnicy dzielą się na 3 grupy podatkowe :

  1. I grupa : małżonek , dzieci, wnuki, prawnuki / tzw. zstępni /,  oraz rodzice, dziadkowie, pradziadkowie / tzw. wstępni /, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie.
  2. Za rodziców uważa się także rodziców adopcyjnych, a za zstępnych – także dzieci adoptowane i ich dzieci, wnuki , prawnuki.

  3. II grupa : zstępni rodzeństwa, czyli siostrzeńcy, siostrzenice, bratankowie itp.,
    dzieci,  wnuki i prawnuki rodzeństwa,  rodzeństwo rodziców / ciotki, wujowie, stryjowie /, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie  rodzeństwa
    / bratowe, szwagierki, szwagrowie / i rodzeństwo małżonków, małżonkowie  rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych / mąż wnuczki, prawnuczki, żona wnuka, prawnuka /.
  4. III grupa: inni nabywcy, czyli wszyscy krewni i powinowaci nie należący do I i II  grupy podatkowej oraz inne osoby.

W stosunku do każdej z tych  grup podatników obowiązują odrębne, progresywne skale podatku od spadków i darowizn, a także odrębne  kwoty wolne od podatku  przysługujące bez względu na to, co jest przedmiotem spadku albo darowizny.


Nabycie nie podlegające opodatkowaniu

Podatkowi nie podlega :

  1. nabycie własności rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych podlegających wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca, ani też spadkobierca lub darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  2. nabycie w drodze spadku lub darowizny praw autorskich i praw pokrewnych, praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych oraz wierzytelności wynikających z nabycia tych praw;
  3. nabycie w drodze dziedziczenia środków z pracowniczego programu emerytalnego ;
  4. nabycie w drodze spadku środków zgromadzonych na rachunku zmarłego członka otwartego funduszu emerytalnego;
  5. nabycie w drodze spadku środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym.

 

Zwolnienia od podatku

Zwolnione od podatku jest nabycie :

1. własności lub prawa  użytkowania wieczystego nieruchomości lub jej części  wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem:

    -  budynków mieszkalnych,
    -  budynków zajętych na cele specjalistycznego chowu i wylęgu drobiu lub specjalistycznej  hodowli zwierząt waz z urządzeniami i ze stadem hodowlanym,
    -  urządzeń do prowadzenia upraw specjalnych jak : szklarnie, inspekty, pieczarkarnie, chłodnie, przechowalnie owoców,

pod  warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym w chwili nabycia ta nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne lub jego część albo wejdzie w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy i to gospodarstwo rolne będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia;

2.  praw do wkładów w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub w spółdzielni kółek rolniczych;

3. w drodze darowizny pieniędzy lub innych rzeczy przez osobę zaliczaną do I grupy podatkowej w wysokości nieprzekraczającej 9 637 zł od jednego darczyńcy, a od wielu darczyńców łącznie nie więcej niż 19 274 zł w okresie 5 lat od daty pierwszej darowizny, jeżeli pieniądze te lub rzeczy obdarowany przeznaczy w okresie 12 miesięcy od dnia ich otrzymania na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni, budowę domu jednorodzinnego, nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo spłatę zabezpieczonego hipoteką kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami;

4.  w drodze dziedziczenia praw do wkładu mieszkaniowego przez osobę zaliczoną do I lub II grupy podatkowej, jeżeli spełnia warunki określone w art.16 ust.2 pkt 2 – 5 (patrz dalej warunki uprawniające do  ulgi mieszkaniowej) oraz spółdzielcze prawo do tego lokalu będzie przysługiwało nabywcy wkładu przez okres co najmniej 5 lat od dnia jego ustanowienia; warunek ten uważa sie za zachowany także w przypadku przeniesienia przez spółdzielnię własności tego lokalu na nabywcę;

5. w drodze darowizny praw do rachunku oszczędnościowo-kredytowego przez osobę pozostającą faktycznie we wspólnym pożyciu małżeńskim z posiadaczem rachunku oszczędnościowo-kredytowego w kasie mieszkaniowej, pod warunkiem przeznaczenia środków zgromadzonych na tym rachunku na cele mieszkaniowe;

6.  własności fizycznie wydzielonych części nieruchomości w drodze zasiedzenia przez osoby będące  współwłaścicielami ułamkowych części nieruchomości – do wysokości udziału we współwłasności;

7.  w drodze spadku :

  • przez osoby zaliczane do I i II grupy podatkowej przedmiotów wyposażenia mieszkania, pościeli, odzieży, bielizny oraz narzędzi pracy przeznaczonych do użytku w gospodarstwie domowym,
  • dzieł sztuki i rękopisów będących przedmiotem twórczości spadkodawcy oraz materiałów bibliotecznych, jeżeli spadkodawca zajmował się twórczością lub działalnością naukową, oświatową, artystyczną, literacką lub publicystyczną,
  • zabytków ruchomych i kolekcji  wpisanych do rejestru zabytków użyczonych muzeum w celach naukowych lub wystawienniczych na okres nie krótszy niż 2 lata,
  • przez osoby zaliczane do I i II grupy podatkowej zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, jeżeli nabywca zabezpiecza je i konserwuje zgodnie z obowiązującymi przepisami;

8.  przez rolnika pojazdów rolniczych i maszyn  rolniczych oraz części do tych pojazdów i maszyn pod warunkiem, że te pojazdy i maszyny w ciągu 3 lat od daty otrzymania nie zostaną zbyte przez nabywcę ;

9.  przez osoby zaliczone do I grupy podatkowej własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

10. w drodze spadku prawa do rekompensaty w rozumieniu ustawy z 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP (Dz .U. Nr 169, poz.1418).

11. zwolnione od podatku jest nabycie  rzeczy lub praw majątkowych  przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę ( nie obejmuje   synowej, zięcia i teściów ), jeżeli:

1/.  zgłoszą nabycie rzeczy i praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu  stwierdzającego nabycie spadku,

2/.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę  wolną od podatku w I grupie podatkowej  – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub  przekazem pocztowym.

Jeżeli nabywca dowie  się  o nabyciu  rzeczy lub praw majątkowych po upływie wyżej podanych terminów, zwolnienie stosuje się, gdy  nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.

Warunki powyższe  stosuje się łącznie – w przypadku ich niespełnienia, nabycie własności rzeczy i praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczanych do I grupy podatkowej.

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków gdy:

1/. wartość  majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy ipraw majątkowych  ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty wolnej w I grupie podatkowej lub

2/. gdy nabycie następuje w formie aktu notarialnego.

Wzór formularza zgłoszenia SD-Z1 i zakres danych w nim zawartych  określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia18 grudnia 2006r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych ( Dz. U. Nr 243, poz.1762 ).

Ulga mieszkaniowa

W przypadku nabycia własności ( współwłasności ) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie:

  1. w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej,
  2. w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do I I grupy podatkowej,
  3. w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza,

nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nie- przekraczającej 110 m2  powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.

W przypadku nabycia części ( udziału) budynku lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu, ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

Ulga  przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki:

 

  • w chwili nabycia posiadają  obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu(EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub mają miejsce zamieszkania na terytorium RP lub na terytorium takiego państwa,
  • nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo  zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego,
  • nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu  mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego,
  • nie są najemcami lokalu lub  budynku lub będąc nimi, rozwiążą umowę najmu w terminie 6  miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego,
  • będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez  okres 5 lat:
  • a/ od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego – jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,

    b/ od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka lub dokona zameldowania na pobyt stały stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

W przypadku, gdy budynek lub lokal jest zajęty przez osoby trzecie, spełnienie wyżej określonych  warunków może nastąpić w okresie 5 lat od dnia nabycia, a bieg terminu przedawnienia do dokonania wymiaru podatku zawiesza się.

Niedotrzymanie warunków powoduje wygaśnięcie decyzji przyznającej ulgę i ustalenie zobowiązania podatkowego.  Wyjątek stanowi zbycie  na rzecz innego  ze spadkobierców lub obdarowanych oraz zbycie, które było uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych lub miejsca zamieszkania przez nabywcę, a środki uzyskane ze sprzedaży w ciągu 2 lat od dnia zbycia w całości zostaną przeznaczone na nabycie innego  budynku lub lokalu  mieszkalnego ( udziału ) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku  lub lokalu i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzony zameldowaniem na pobyt stały,  wyniesie 5 lat.

 

Skala podatkowa i kwoty wolne od podatku

Skala podatkowa:

Kwoty nadwyżki w zł

 

Podatek wynosi

ponad

do

1/. od nabywców zaliczanych do I grupy podatkowej

 

10 278

3 %

10 278

20 556

308 zł 30 gr i 5% nadwyżki ponad 10 278 zł

20 556

 

822 zł 20 gr i 7% nadwyżki ponad 20 556 zł

2/. od nabywców zaliczanych do II grupy podatkowej

 

10 278

7 %

10 278

20 556

719 zł 50 gr i 9 % od nadwyżki ponad 10 278 zł

20 556

 

1 644 zł 50 gr i 12% od nadwyżki ponad 20 556 zł

3/ od nabywców zaliczanych do III grupy podatkowej

 

10 278

12 %

10 278

20 556

1 233 zł 40 gr i 16% od nadwyżki ponad 10 278 zł

20 556

 

2877 zł 90 gr i 20% od nadwyżki ponad 20 556 zł

Podatek oblicza się od nadwyżki  podstawy opodatkowania  ponad kwotę wolną od podatku.  Nabycie w drodze zasiedzenia podlega opodatkowaniu  w wysokości 7 % całej podstawy opodatkowania i kwota wolna w tym  przypadku nie ma zastosowania.

Nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny lub polecenia darczyńcy podlega opodatkowaniu według stawki 20 %, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutekpowołania się podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony .

Uwaga ! Zasada ta  również ma zastosowanie do nabycia mającego miejsce przed dniem 01.01.2007r. , jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek powołania się na fakt nabycia po dniu 01.01.2007r.

 

Aktualne kwoty wolne:

  • dla I grupy podatkowej       9. 637, 00 zł,
  • dla II grupy podatkowej      7. 276, 00 zł,
  • dla III grupy podatkowej    4. 902, 00 zł.

Limity te obejmują okres 5 lat. Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych  od tej samej osoby lub po tej samej osobie następuje więcej niż jeden raz, to do wartości rzeczy i  praw ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy lub praw majątkowych nabytych w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie i wykazuje w zeznaniu podatkowym SD-3.

Sposób określenia wartości przedmiotu opodatkowania

Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów / czysta wartość /, ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek  należne z tytułu ubezpieczenia wlicza  się do podstawy wymiaru.

W przypadku zasiedzenia wyłącza się z podstawy opodatkowania wartość nakładów dokonanych na rzecz przez nabywcę podczas biegu zasiedzenia oraz wartość budynku wzniesionego przez osobę nabywającą nieruchomość w drodze zasiedzenia.

Przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę  opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.

Wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej. Wartość praw do wkładów oszczędnościowych przyjmuje się w wysokości tych wkładów. Wartość jednostek uczestnictwa przyjmuje się w wysokości ustalonej przez fundusz inwestycyjny.

Wartość rynkową rzeczy określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie  rzeczami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia oraz w obrocie  prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Jeżeli nabywca nie określił wartości  nabytych rzeczy i praw majątkowych albo wartość podana przez nabywcę według oceny naczelnika urzędu skarbowego nie odpowiada ich wartości rynkowej, organ ten wezwie nabywcę do określenia, podwyższenia lub obniżenia wartości rzeczy i praw,  w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. W razie nieudzielenia odpowiedzi lub podania wartości nieodpowiadającej wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego ustala wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez nabywcę wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy ( naczelnik urzędu skarbowego) powoła  biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33 % od  wartości podanej przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca. Taką procedurę stosuje się także w przypadku, gdy kilku nabywców podało różne wartości tej samej rzeczy lub prawa majątkowego.

 

Powstanie obowiązku podatkowego

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu:

  • w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku;
  • w drodze zapisu lub dalszego zapisu – z chwilą wykonania zapisu lub dalszego zapisu;
  • z polecenia testamentowego – z chwilą wykonania tego polecenia;
  • tytułem zachowku – z chwilą zaspokojenia roszczenia lub jego części;
  • praw do wkładów oszczędnościowych na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci – z chwilą śmierci wkładcy;
  • jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci – z chwilą śmierci uczestnika funduszu inwestycyjnego;
  • w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania  przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczenia obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń;
  • z polecenia darczyńcy – z chwilą wykonania polecenia;
  • w drodze zasiedzenia – z chwilą uprawomocnienia sie postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie;
  • w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności – z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności;
  • w drodze nieodpłatnej służebności, renty oraz użytkowania – z chwilą ustanowienia tych praw.

Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek  podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia.

Obowiązek i terminy składania zeznań podatkowych

Podatnicy  obowiązani są do złożenia zeznania podatkowego na formularzu SD-3, z  wyłączeniem przypadków, gdy podatek pobierany jest przez płatnika / dokonana w formie aktu notarialnego umowa darowizny, umowa nieodpłatnego zniesienia współwłasności lub ugoda w tym zakresie /.

Termin do złożenia zeznania wynosi miesiąc od dnia powstania obowiązku podatkowego. Do składanego zeznania podatnik winien dołączyć dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania potwierdzające:

  • nabycie rzeczy lub praw majątkowych, w szczególności: orzeczenie sądu, testament, umowę, ugodę, zaświadczenie banku o nabyciu praw do wkładu oszczędnościowego lub zaświadczenie towarzystwa funduszy inwestycyjnych o nabyciu jednostek uczestnictwa;
  • istnienie długów i ciężarów, obciążających nabyte rzeczy lub prawa majątkowe, a przy nabyciu w drodze zasiedzenia poniesienie nakładów na rzecz przez nabywcę, w szczególności: faktury dotyczące kosztów ostatniej choroby oraz pogrzebu spadkodawcy, wypis z księgi wieczystej potwierdzający obciążenie nieruchomości hipoteką, zaświadczenie spółdzielni mieszkaniowej o istnieniu długów związanych ze spółdzielczym prawem do lokalu, zaświadczenie o zastawie sądowym, faktury dokumentujące poniesienie nakładów na rzecz przez nabywcę podczas biegu zasiedzenia;
  • posiadanie przez zbywcę tytułu prawnego do rzeczy lub praw majątkowych wymienionych w zeznaniu, w szczególności: wypis z księgi wieczystej, umowę sprzedaży, zaświadczenie spółdzielni  mieszkaniowej.

W przypadku  nabycia rzeczy lub praw majątkowych niewykazanych w zeznaniu podatkowym, podatnik jest  obowiązany  do złożenia korekty zeznania podatkowego w terminie 14 dni od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu.

Jeżeli nastąpiło nabycie udziałów we współwłasności rzeczy lub w prawie majątkowym,

podatnicy mogą złożyć wspólne zeznanie podatkowe załączając do zeznania informacje o pozostałych nabywcach -  formularz SD-3A.

Złożone zeznanie wszczyna postępowanie podatkowe. Po przeprowadzeniu postępowania,  naczelnik urzędu skarbowego  wydaje decyzję umarzają postępowanie albo decyzję ustalającą  zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn. Ustaloną kwotę podatku należy wpłacić  w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji:

  • bezpośrednio w kasie właściwego urzędu skarbowego
  • lub na rachunek bankowy tego urzędu.

Od decyzji naczelnika urzędu skarbowego  przysługuje prawo złożenia odwołania do dyrektora izby skarbowej w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji .


Formularze podatkowe

Druki zeznania podatkowego ( SD-3, SD-3A ) i zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z2)  są dostępne w każdym urzędzie skarbowym oraz na stronie internetowej